Rynek ubezpieczeń rośnie, a wraz z nim problem zadłużenia klientów. Choć Polacy coraz chętniej kupują polisy chroniące życie, zdrowie, majątek czy podróże, najnowsze dane BIG InfoMonitor pokazują, że coraz więcej z nich nie radzi sobie z terminowym opłacaniem składek. Na koniec czerwca 2026 r. blisko 145,5 tys. osób w tym przedsiębiorców, miało przeterminowane zobowiązania wobec towarzystw ubezpieczeniowych na ponad 337 mln zł – kwota ta w ciągu dwóch lat urosła aż o 23 proc. Nie bez znaczenia jest też rosnąca liczba fraudów ubezpieczeniowych.
Sektor ubezpieczeniowy w Polsce notuje wzrosty niemal w każdym obszarze. Polacy coraz częściej decydują się na zakup polis chroniących życie, zdrowie, majątek oraz podróże. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w 2025 roku wartość składek ubezpieczeniowych w Polsce wzrosła do 90,6 mld zł, co oznacza skok o 5,8 proc. rok do roku. Największą dynamikę odnotowały ubezpieczenia majątkowe i osobowe, co potwierdza rosnącą skłonność gospodarstw domowych i firm do zabezpieczania się przed ryzykiem. Ale co z ryzkiem po stronie ubezpieczyciela? Za pozytywnymi danymi rynkowymi kryje się problem rosnącej skali zaległego zadłużenia wobec towarzystw ubezpieczeniowych, a także skala fraudów ubezpieczeniowych. Raport PIU pokazuje, że w 2024 r. doszło do 32 tys. przestępstw w tej kategorii. Ich łączna wartość przekroczyła 675 mln zł, co oznacza wzrost o ponad 220 mln zł w stosunku do roku poprzedniego. To powód, dla którego coraz większą rolę w weryfikacji kontrahentów i klientów przez ubezpieczycieli odgrywają wiarygodne źródła danych.
Więcej zaległych polis na liście dłużników
Polacy coraz chętniej się ubezpieczają, ale coraz częściej nie są w stanie za polisy zapłacić na czas. Jak pokazują dane Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor, na koniec czerwca 2026 roku przeterminowane zobowiązania wobec firm ubezpieczeniowych posiadało około 145,5 tys. klientów – zarówno konsumentów, jak i firm. Łączna wartość ich zaległości przekroczyła 337 mln zł, co stanowi najwyższy wynik od momentu rozpoczęcia monitorowania tego segmentu. W perspektywie ostatnich dwóch lat zaległości wzrosły o ponad 23 proc., a do bazy dłużników wierzyciele z branży ubezpieczeniowej dopisali 13,6 tys. niesolidnych płatników (wzrost o ponad 10 proc.). Skalę problemów z terminowym opłacaniem polis pokazują przeciętne zaległości przypadające na osobę – w 2024 roku było to 2078 zł, w ubiegłym 2184 zł, a na koniec czerwca 2026 już 2 317 zł – wzrost o 11,5 proc.
Regiony z największym zaległym zadłużeniem wobec firm ubezpieczeniowych
Największe natężenie problemu przeterminowanego zadłużenia widoczne jest w województwie mazowieckim, gdzie ponad 26 tys. osób posiada zaległości wobec towarzystw ubezpieczeniowych. Łączna kwota zaległego zadłużenia w regionie sięga blisko 73 mln zł. Kolejne miejsca zajmują województwa śląskie i wielkopolskie – odpowiednio 16,47tys. i 16,5 tys. dłużników – z zadłużeniem przeterminowanym wynoszącym ponad 36 mln zł i 37,5 mln zł – co świadczy o wyższej koncentracji zaległych zobowiązań wśród klientów w dużych ośrodkach miejskich, bardziej aktywnych gospodarczo.
Ryzykowni klienci – trzydziesto- i czterdziestoletni mężczyźni
Z perspektywy demograficznej problem zaległego zadłużenia dotyczy przede wszystkim osób w wieku produkcyjnym. Największą grupę stanowią osoby między 35 a 44 rokiem życia – w tej kategorii wiekowej znajduje się blisko 33,5 tys. niesolidnych dłużników. Drugą najliczniejszą grupą są osoby w przedziale 25–34 lata – około 29 tys. przypadków. W obu grupach dominują mężczyźni – tylko wśród 35–44 latków jest ich ponad 25,4 tys. - To osoby, które z reguły posiadają kilka równoległych polis – komunikacyjne, mieszkaniowe, zdrowotne czy życiowe – a także są obciążone kredytami, leasingami i kosztami prowadzenia gospodarstwa domowego. Przy wysokim poziomie zobowiązań, nawet niewielkie zachwianie płynności finansowej może prowadzić do opóźnień w regulowaniu składek. Ponadto jak wynika z analizy BIG InfoMonitor, średnio na osobę przypadają dwie zaległości ubezpieczeniowe. Wpisani do rejestru dłużników mają głównie niezapłacone raty składek od obowiązkowych polis OC. Ich płatność może być rozłożona na raty i niestety zdarza się klientom, że po opłaceniu pierwszej nie regulują już kolejnych – zaznacza Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
Bezpieczeństwo deklarowane, finansowo odkładane
Jak wynika z badań przeprowadzonych na potrzeby BIG InfoMonitor, ryzyko po stronie klienta wzrasta wówczas, gdy pojawiają się u niego problemy finansowe. W takiej sytuacji niewielki odsetek osób (5 proc.) byłby skłonny zapłacić za ubezpieczenie, podczas gdy innego rodzaju opłaty były regulowane lepiej. Podobnie nisko została oceniona przez Polaków potrzeba odzyskiwania tego rodzaju zobowiązań przez firmy ubezpieczeniowe (3 proc.). To sygnał ostrzegawczy dla branży.
- Polacy z jednej strony chcą się zabezpieczać przed ryzykiem zdrowotnym, majątkowym czy podróżnym, ale nie zawsze są w stanie regularnie opłacać ochronę, którą wybierają. To pokazuje, że popyt na ochronę finansową rośnie szybciej niż realna zdolność do jej finansowania. 337 mln zł zaległości to sygnał ostrzegawczy dla rynku. Najwyższy poziom zadłużenia od początku monitoringu wskazuje, że dobra koniunktura w ubezpieczeniach ma swoje drugie dno i może rodzić ryzyka po stronie wiarygodności finansowej klientów – podkreśla Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
- Polacy z jednej strony chcą się zabezpieczać przed ryzykiem zdrowotnym, majątkowym czy podróżnym, ale nie zawsze są w stanie regularnie opłacać ochronę, którą wybierają. To pokazuje, że popyt na ochronę finansową rośnie szybciej niż realna zdolność do jej finansowania. 337 mln zł zaległości to sygnał ostrzegawczy dla rynku. Najwyższy poziom zadłużenia od początku monitoringu wskazuje, że dobra koniunktura w ubezpieczeniach ma swoje drugie dno i może rodzić ryzyka po stronie wiarygodności finansowej klientów – podkreśla Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
Odpowiedzialność i wiarygodność po obu stronach
Skala problemu wymaga szerszej refleksji – zarówno ze strony klientów, jak i sektora ubezpieczeniowego. Polacy chętnie się ubezpieczają, ale zbyt często traktują składki jako koszty drugiego rzędu. Dla branży oznacza to konieczność nie tylko zarządzania rosnącym portfelem klientów, ale również ryzykiem niewypłacalności. Równie poważnym problemem są przestępstwa związane z kradzieżą tożsamości. Oszuści podszywają się pod osoby zmarłe lub te, którym skradziono dokumenty i dane osobowe. Aby im zapobiec, towarzystwa sięgają po narzędzia, które zapewniają szybką weryfikację klienta.
- Wiarygodność klienta w sektorze ubezpieczeniowym to pojęcie wielowymiarowe. Obejmuje zarówno proces weryfikacji tożsamości osoby zgłaszającej szkodę, jak i analizę ryzyka ubezpieczeniowego. W obu tych obszarach coraz większe znaczenie mają usługi dające możliwość weryfikacji danych na poszczególnych etapach relacji z klientem – wskazuje Sylwia Nowak, ekspertka w Grupie BIK. - Fraud ubezpieczeniowy to problem, z którym branża mierzy się od lat, jednak dziś przybiera on nową skalę i coraz bardziej wyrafinowane formy. Przestępcy sięgają po nowoczesne technologie, w tym sztuczną inteligencję, by wyłudzać odszkodowania na etapie likwidacji szkód. Przykładem są zmanipulowane lub całkowicie sfabrykowane zdjęcia generowane przez AI, które mają zawyżyć wartość szkody lub stworzyć ją od zera – dodaje.
Kradzież tożsamości staje się problemem przy zawieraniu ubezpieczeń, jak również na etapie wypłaty świadczeń – zwłaszcza w dobie coraz większej cyfryzacji dokumentów. Wyłudzeniom ubezpieczeniowym można jednak łatwo zapobiec – kluczowe jest rzetelne sprawdzenie tożsamości klienta zgłaszającego się np. po wypłatę świadczenia. Samo obejrzenie przez pracownika biura obsługi klienta dowodu osobistego przestało być wystarczające. Przed podjęciem działań ubezpieczyciel musi się upewnić, czy dana osoba na pewno żyje, legitymuje się prawdziwym i poprawnym dokumentem tożsamości i ma prawo na jego podstawie dokonywać czynności prawnych.
W tym celu konieczna jest weryfikacja w kliku kluczowych źródłach. Im więcej narzędzi do weryfikacji informacji zostanie zastosowanych, tym większe szanse na wykrycie potencjalnych fraudów oraz innych sytuacji, które mogą być problematyczne z perspektywy ubezpieczyciela. Wystarczy wspomnieć o ryzykach związanych z zawarciem umowy z firmą znajdującą się na liście sankcyjnej (grozi to grzywną do 20 mln zł) czy utrudnieniach w windykacji rat za ubezpieczenie OC od nierzetelnego klienta indywidualnego. Ryzyko takich sytuacji można z łatwością zminimalizować.
- Rozwiązaniem jest automatyzacja tego procesu np. dzięki współpracy z BIG InfoMonitor i BIK. Firmy ubezpieczeniowe mogą pobierać raporty bezpośrednio do swoich systemów obsługi klienta za pośrednictwem API. Dostępne są informacje z różnych źródeł: RDO, bazy PESEL, Rejestru Zastrzeżeń PESEL, list sankcyjnych i PEP, a także dane dotyczące kondycji i aktywności finansowo-płatniczej – z BIG InfoMonitor, BIK czy ZBP – mówi Sylwia Nowak, ekspertka w Grupie BIK.
- Wiarygodność klienta w sektorze ubezpieczeniowym to pojęcie wielowymiarowe. Obejmuje zarówno proces weryfikacji tożsamości osoby zgłaszającej szkodę, jak i analizę ryzyka ubezpieczeniowego. W obu tych obszarach coraz większe znaczenie mają usługi dające możliwość weryfikacji danych na poszczególnych etapach relacji z klientem – wskazuje Sylwia Nowak, ekspertka w Grupie BIK. - Fraud ubezpieczeniowy to problem, z którym branża mierzy się od lat, jednak dziś przybiera on nową skalę i coraz bardziej wyrafinowane formy. Przestępcy sięgają po nowoczesne technologie, w tym sztuczną inteligencję, by wyłudzać odszkodowania na etapie likwidacji szkód. Przykładem są zmanipulowane lub całkowicie sfabrykowane zdjęcia generowane przez AI, które mają zawyżyć wartość szkody lub stworzyć ją od zera – dodaje.
Kradzież tożsamości staje się problemem przy zawieraniu ubezpieczeń, jak również na etapie wypłaty świadczeń – zwłaszcza w dobie coraz większej cyfryzacji dokumentów. Wyłudzeniom ubezpieczeniowym można jednak łatwo zapobiec – kluczowe jest rzetelne sprawdzenie tożsamości klienta zgłaszającego się np. po wypłatę świadczenia. Samo obejrzenie przez pracownika biura obsługi klienta dowodu osobistego przestało być wystarczające. Przed podjęciem działań ubezpieczyciel musi się upewnić, czy dana osoba na pewno żyje, legitymuje się prawdziwym i poprawnym dokumentem tożsamości i ma prawo na jego podstawie dokonywać czynności prawnych.
W tym celu konieczna jest weryfikacja w kliku kluczowych źródłach. Im więcej narzędzi do weryfikacji informacji zostanie zastosowanych, tym większe szanse na wykrycie potencjalnych fraudów oraz innych sytuacji, które mogą być problematyczne z perspektywy ubezpieczyciela. Wystarczy wspomnieć o ryzykach związanych z zawarciem umowy z firmą znajdującą się na liście sankcyjnej (grozi to grzywną do 20 mln zł) czy utrudnieniach w windykacji rat za ubezpieczenie OC od nierzetelnego klienta indywidualnego. Ryzyko takich sytuacji można z łatwością zminimalizować.
- Rozwiązaniem jest automatyzacja tego procesu np. dzięki współpracy z BIG InfoMonitor i BIK. Firmy ubezpieczeniowe mogą pobierać raporty bezpośrednio do swoich systemów obsługi klienta za pośrednictwem API. Dostępne są informacje z różnych źródeł: RDO, bazy PESEL, Rejestru Zastrzeżeń PESEL, list sankcyjnych i PEP, a także dane dotyczące kondycji i aktywności finansowo-płatniczej – z BIG InfoMonitor, BIK czy ZBP – mówi Sylwia Nowak, ekspertka w Grupie BIK.
Zainteresowanie polisami opłacanymi w ratach a ryzyko opóźnień
Klienci coraz częściej szukają elastycznych rozwiązań finansowych, które pozwalają rozłożyć koszt ubezpieczenia w czasie, bez jednorazowego obciążenia budżetu domowego. W warunkach utrzymującej się presji kosztowej takie podejście to standard, jeśli chodzi o oczekiwania wobec rynku ubezpieczeniowego.
- Z perspektywy ubezpieczycieli oznacza to jednak konieczność bardziej zaawansowanego zarządzania ryzykiem. O ile sprzedaż ratalna zwiększa dostępność produktów, o tyle jednocześnie wiąże się z ryzykiem braku terminowej spłaty składek. Dlatego kluczowe staje się kompleksowe badanie wiarygodności klientów już na etapie zawierania umowy. W praktyce oznacza to coraz szersze wykorzystanie danych zewnętrznych z baz BIG InfoMonitor oraz BIK. Takie podejście pozwala stworzyć pełniejszy profil klienta i lepiej dopasować warunki oferty – zarówno pod względem wysokości rat, jak i zakresu ochrony czy ewentualnych zabezpieczeń. Co istotne, dla klientów o dobrej historii płatniczej może to oznaczać łatwiejszy dostęp do finansowania składki, natomiast w przypadku podwyższonego ryzyka – bardziej ostrożne podejście ubezpieczyciela – wskazuje Sylwia Nowak z Grupy BIK.
Wakacje z polisą, ale… bez zaległości
Warto zwrócić uwagę na dodatkowy wymiar problemu, jakim jest sezonowość. Zbliżające się wakacje tradycyjnie wiążą się z rosnącym zainteresowaniem ubezpieczeniami turystycznymi. Jednocześnie wiele osób podejmuje decyzję o zakupie polisy, nie zdając sobie sprawy, że zaległości wobec ubezpieczyciela mogą wpłynąć na warunki oferty lub uniemożliwić jej zawarcie.
– Ubezpieczenie to nie subskrypcja, którą można zawiesić na chwilę. Przestój w płatnościach oznacza nie tylko ryzyko przerwania ochrony, ale też potencjalne skutki dla historii finansowej klienta. Zaległości wobec ubezpieczyciela, nawet jeśli niewielkie, mogą skutkować wpisem do rejestru dłużników, a to pociąga za sobą konsekwencje przy próbie zawarcia nowych umów – tłumaczy Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
Warto zwrócić uwagę na dodatkowy wymiar problemu, jakim jest sezonowość. Zbliżające się wakacje tradycyjnie wiążą się z rosnącym zainteresowaniem ubezpieczeniami turystycznymi. Jednocześnie wiele osób podejmuje decyzję o zakupie polisy, nie zdając sobie sprawy, że zaległości wobec ubezpieczyciela mogą wpłynąć na warunki oferty lub uniemożliwić jej zawarcie.
– Ubezpieczenie to nie subskrypcja, którą można zawiesić na chwilę. Przestój w płatnościach oznacza nie tylko ryzyko przerwania ochrony, ale też potencjalne skutki dla historii finansowej klienta. Zaległości wobec ubezpieczyciela, nawet jeśli niewielkie, mogą skutkować wpisem do rejestru dłużników, a to pociąga za sobą konsekwencje przy próbie zawarcia nowych umów – tłumaczy Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor.
BIG InfoMonitor, spółka z Grupy BIK, już od 22 lat dostarcza rynkowi wiarygodne informacje o zadłużeniu osób fizycznych i firm. Pomaga w ten sposób w przeciwdziałaniu zatorom płatniczym i odzyskiwaniu należności. Spółka prowadzi rejestr dłużników, do którego na warunkach określonych w Ustawie o BIG, każdy może wpisać dłużnika – firmę lub konsumenta zalegającego z płatnościami. Oprócz zaległych długów BIG InfoMonitor gromadzi i udostępnia pozytywne informacje gospodarcze, czyli dane o terminowych płatnościach. Raporty z BIG InfoMonitor zawierają wiarygodne informacje o kondycji finansowej osób oraz firm i tym samym wspierają podmioty gospodarcze w dbaniu o płynność finansową. BIG InfoMonitor posiada jedną z największych baz dłużników – zasoby rejestru obejmują ponad 114 mln informacji gospodarczych. Od początku działalności do rejestru dłużników BIG InfoMonitor wpisano blisko 42 mln zaległych zobowiązań o wartości 660 mld zł. Banki, firmy pożyczkowe i inne podmioty z rynku chętnie korzystają z raportów z BIG InfoMonitor w swoich procesach sprzedażowych. Badają w ten sposób wiarygodność płatniczą swoich klientów. Od początku działania BIG InfoMonitor udostępnił 363 mln raportów o wiarygodności płatniczej osób i firm.
Informacje o dłużnikach przekazują do BIG InfoMonitor m.in. dostawcy energii elektrycznej, gazu, wody i inne przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, banki, firmy pożyczkowe, operatorzy telefonii stacjonarnej i komórkowej, firmy ubezpieczeniowe, faktoringowe, leasingowe, sektor MŚP i duże firmy, zarządcy nieruchomości, transport publiczny, sądy, gminy i urzędy miasta, a także osoby fizyczne.
BIG InfoMonitor umożliwia dostęp do baz: Biura Informacji Kredytowej i Związku Banków Polskich, dzięki czemu stanowi platformę wymiany informacji pomiędzy sektorem bankowym i pozostałymi sektorami gospodarki. Głównym akcjonariuszem BIG InfoMonitor jest Biuro Informacji Kredytowej. Więcej na www.big.pl
