Międzynarodowy Dzień Badań Klinicznych: rozwój onkologii dziecięcej wymaga współpracy wielu środowisk
    Międzynarodowy Dzień Badań Klinicznych: rozwój onkologii dziecięcej wymaga współpracy wielu środowisk
    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD

    Międzynarodowy Dzień Badań Klinicznych: rozwój onkologii dziecięcej wymaga współpracy wielu środowisk

    19 maja 2026

    Dziś, w krajach wysokorozwiniętych, przeżywalność dzieci z chorobami nowotworowymi sięga około 80-85 proc., jednak część pacjentów nadal ma ograniczony dostęp do nowoczesnych terapii. Postęp w leczeniu nowotworów wieku dziecięcego nie byłby możliwy bez badań klinicznych oraz współpracy specjalistów reprezentujących różne dziedziny medycyny i nauki. Z okazji Międzynarodowego Dnia Badań Klinicznych eksperci podkreślają, że dalszy rozwój onkologii dziecięcej wymaga dziś nie tylko dostępu do innowacyjnych terapii, ale również budowania silnych, interdyscyplinarnych zespołów oraz międzynarodowych partnerstw badawczych.

    W ciągu ostatnich dekad onkologia dziecięca przeszła ogromną transformację. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu diagnoza choroby nowotworowej u dziecka często oznaczała brak skutecznych możliwości leczenia. Nadal jednak widoczne są znaczące różnice w dostępie do terapii i wynikach leczenia na świecie – 5-letnie przeżycie dzieci z chorobami nowotworowymi wynosi od 7,4 proc. w krajach o niskich dochodach do blisko 80 proc. w krajach wysokorozwiniętych. Mimo postępu część nowotworów wieku dziecięcego nadal charakteryzuje się bardzo złym rokowaniem, a dla części pacjentów udział w badaniu klinicznym może być szansą na dostęp do nowoczesnych terapii, które nie są jeszcze dostępne w standardowym leczeniu.
    Współczesne badania kliniczne w onkologii dziecięcej to znacznie więcej niż testowanie nowych leków. Coraz większą rolę odgrywają badania akademickie koncentrujące się na optymalizacji już istniejących metod leczenia – chirurgii, radioterapii czy schematów chemioterapii – tak, aby terapia była skuteczniejsza, a jednocześnie mniej toksyczna dla młodych pacjentów.
    Jednocześnie liczba projektów prowadzonych z udziałem dzieci nadal pozostaje ograniczona. Wynika to m.in. z wysokich kosztów badań pediatrycznych, wymogów regulacyjnych, niewielkiej liczby pacjentów oraz konieczności zachowania szczególnych standardów bezpieczeństwa.
    – Badania kliniczne w onkologii dziecięcej bardzo często odpowiadają na pytania, których nie zadaje przemysł farmaceutyczny. Nie koncentrujemy się wyłącznie na poszukiwaniu nowych cząsteczek, ale również na optymalizacji leczenia, które już dziś stosujemy u pacjentów, jak to jest np. w badaniu RegBone dla dzieci z opornymi guzami kości. Szukamy też rozwiązań pozwalających zwiększać skuteczność terapii, ograniczać jej toksyczność oraz minimalizować odległe powikłania, z którymi dzieci mogą mierzyć się wiele lat po zakończeniu leczenia. I takim przykładem jest projekt POL HISTIO, dzięki któremu możemy określić grupę chorych szczególnie zagrożonych ryzykiem powikłań czy niepowodzeniem leczenia i w tej grupie włączyć nowoczesne leczenie. W onkologii dziecięcej niezwykle ważne jest myślenie nie tylko o samym wyleczeniu choroby, ale również o jakości życia pacjentów w przyszłości, ich rozwoju, funkcjonowaniu społecznym czy możliwości powrotu do normalnego życia. Dla części dzieci udział w badaniu klinicznym jest także szansą na dostęp do terapii, które nie są jeszcze szeroko dostępne w standardowym leczeniu. Tu przykładem jest badanie Butterfly, które pozwala włączyć immunoterapię u pacjentów z opornym na standardowe leczenie mięsakiem Ewinga – podkreśla prof. dr hab. n. med. Anna Raciborska.

    Interdyscyplinarne zespoły fundamentem nowoczesnego leczenia

    Rozwój onkologii dziecięcej wymaga ścisłej współpracy specjalistów z wielu obszarów. W proces zaangażowani są onkolodzy dziecięcy, chirurdzy, radioterapeuci, radiolodzy, patomorfolodzy, genetycy, farmaceuci kliniczni, psychologowie, pielęgniarki onkologiczne oraz koordynatorzy badań klinicznych.
    Takie podejście pozwala spojrzeć na proces leczenia całościowo – od diagnostyki molekularnej i kwalifikacji do terapii, po opiekę wspierającą, monitorowanie działań niepożądanych oraz wsparcie psychologiczne pacjenta i jego rodziny.
    – Skuteczne prowadzenie badań w onkologii dziecięcej nie jest możliwe bez zaangażowania interdyscyplinarnych zespołów. Dziś nowoczesne leczenie dzieci z chorobami nowotworowymi wymaga współpracy onkologów, chirurgów, radioterapeutów, diagnostów obrazowych, patomorfologów, genetyków, psychologów, farmaceutów klinicznych, pielęgniarek oraz koordynatorów badań klinicznych. Każdy z tych specjalistów pełni bardzo ważną rolę na różnych etapach terapii i procesu badawczego. Dzięki takiej współpracy możemy skuteczniej leczyć pacjentów, szybciej identyfikować działania niepożądane, zapewniać lepszą opiekę wspierającą oraz zwiększać bezpieczeństwo terapii. W przypadku dzieci niezwykle istotne jest także wsparcie psychologiczne całych rodzin, ponieważ proces leczenia onkologicznego dotyczy nie tylko pacjenta, ale również jego najbliższego otoczenia – mówi prof. dr hab. n. med. Anna Raciborska.
    Wielospecjalistyczna opieka pozwala ograniczać powikłania terapii, poprawiać jakość życia pacjentów oraz zmniejszać ryzyko przerwania leczenia.

    Rzadkie nowotwory wymagają współpracy ponad granicami

    Nowotwory dziecięce należą do chorób rzadkich, a rozwój diagnostyki molekularnej sprawia, że poszczególne podtypy chorób są identyfikowane coraz bardziej precyzyjnie. Z jednej strony zwiększa to możliwości personalizacji terapii, z drugiej jednak oznacza, że liczba pacjentów kwalifikujących się do konkretnych badań pozostaje bardzo ograniczona.
    Z tego powodu rozwój nowoczesnych terapii coraz częściej wymaga współpracy międzynarodowej i tworzenia globalnych sieci badawczych. Jak wskazują analizy ACCELERATE, jedynie około 5,4 proc. badań w onkologii dziecięcej ma charakter interkontynentalny. Tymczasem właśnie takie projekty pozwalają szybciej rekrutować pacjentów i skuteczniej rozwijać innowacyjne terapie dla dzieci z rzadkimi nowotworami. [1]
    Międzynarodowe platformy współpracy, takie jak ACCELERATE, łączą środowisko akademickie, organizacje pacjenckie, regulatorów oraz przemysł farmaceutyczny. Ich celem jest przyspieszenie rozwoju nowych terapii oraz zwiększenie dostępności badań dla dzieci i młodzieży. [2]
    Eksperci podkreślają również, że rozwój badań klinicznych wymaga stabilnego wsparcia systemowego oraz inwestycji w infrastrukturę badawczą. Szczególne znaczenie mają niezależne badania akademickie, które pozwalają odpowiadać na najważniejsze potrzeby kliniczne pacjentów oraz rozwijać standardy leczenia w oparciu o realne doświadczenia ośrodków medycznych.
    Według danych opublikowanych na łamach „The Lancet Oncology”, rozwój kompleksowej opieki i zwiększenie dostępu do leczenia mogłyby zapobiec ponad 6 milionom zgonów dzieci z chorobami nowotworowymi do 2050 roku. Eksperci podkreślają, że osiągnięcie tego celu nie będzie możliwe bez dalszego rozwoju badań klinicznych oraz współpracy środowisk medycznych, naukowych i instytucjonalnych. [3]
    Międzynarodowy Dzień Badań Klinicznych to okazja, by przypomnieć, że za każdym postępem w medycynie stoją lata pracy lekarzy, naukowców, koordynatorów badań oraz pacjentów i ich rodzin, którzy decydują się uczestniczyć w badaniach klinicznych. To właśnie dzięki tej współpracy możliwy jest rozwój nowoczesnej, skuteczniejszej i bezpieczniejszej onkologii dziecięcej.

    Źródła:

    [1] „Intercontinental collaboration in clinical trials for children and adolescents with cancer – A systematic review by ACCELERATE”, Cancer Medicine, 2021.
    [2] „Sustainable care for children with cancer: a Lancet Oncology Commission”, The Lancet Oncology, 2020.
    [3] „Academic clinical cancer trials to improve patient outcomes”, The Lancet Oncology, 2026.

    Klinika Onkologii i Chirurgii Dzieci i Młodzieży Instytutu Matki i Dziecka (IMiD)

    Najstarsza w Polsce, wysokospecjalistyczna Klinika onkologiczna dla dzieci i młodzieży zlokalizowana w Warszawie. Interdyscyplinarny, doświadczony zespół Kliniki prowadzi pełną diagnostykę i kompleksowe leczenie nowotworów u dzieci od okresu płodowego do 25. roku życia z całego kraju. Specjalizuje się w zakresie leczenia guzów litych poza ośrodkowym układem nerwowym oraz histiocytoz. Klinika jest ośrodkiem referencyjnym w leczeniu oszczędzającym, umożliwiającym uratowanie kończyny choremu dziecku. Do 2024 r. wykonano ponad 1200 zabiegów wszczepiania endoprotez u dzieci, także tych wydłużanych mechanicznie lub w wyniku działania pola elektromagnetycznego. Najmłodszy pacjent, u którego wykonano taki zabieg miał 8 miesięcy. Zespół Kliniki prowadzi także działalność naukową – m.in. niekomercyjne badania kliniczne dot. leczenia guzów litych u dzieci. Więcej informacji na temat działalności kliniki znajduje się na stronie internetowej: https://imid.med.pl/pl/klinika-onkologii

    Prof. dr hab. n. med. Anna Raciborska

    Specjalistka pediatrii, onkologii i hematologii dziecięcej. Jest absolwentką II Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie (obecnie Warszawski Uniwersytet Medyczny), a także absolwentką wydziału Rehabilitacji Ruchowej Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. Laureatka #ShEO Awards 2024 w kategorii „Nadzieja w medycynie” oraz nagrody Wizjonerzy – Reformatorzy Zdrowia 2025 przyznawanej przez WPROST i NewsMed w kategorii Omnia Pro Infirmis: Wszystko dla Chorych. Od 2003 jest związana z Instytutem Matki i Dziecka w Warszawie, gdzie od 2017 pełni funkcję kierownika Kliniki Onkologii i Chirurgii Onkologicznej, a także członka Rady Naukowej IMiD. Jednym z głównych celów jej pracy zawodowej jest poprawa wyników leczenia pierwotnych nowotworów kości oraz chorób z kręgu histiocytoz. Anna Raciborska jest otwartą i łamiącą stereotypy lekarką, a onkologia dziecięca jest jej pasją. W swojej pracy łączy doświadczenie dynamicznej i rzeczowej specjalistki z empatią kobiety i matki.

    Załączniki

    Pobierz wszystkie

    AR_2026.05.14_IMID Międzynarodowy Dzień Badań Klinicznych_inf. pras. (1).docx

    docx |88,5 KB

    Pobierz
    Powiązane artykuły
    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD
    Ta sama choroba, inna terapia. Dlaczego dzieci nie leczy się jak dorosłych?

    To, że choroba nosi tę samą nazwę, nie oznacza jeszcze, że u dziecka i dorosłego ma ten sam przebieg i tak samo odpowiada na leczenie. W praktyce podobne rozpoznanie może wymagać zupełnie innego podejścia terapeutycznego. W przypadku dzieci ta różnica przekłada się bezpo...

    24 kwietnia 2026

    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD
    Dlaczego dzieci ukrywają ból przed rodzicami? Wyniki badania zaskakują

    Dziecko nie zawsze mówi od razu, że coś je boli. Nie dlatego, że nic mu nie jest, ale dlatego, że często nie umie jeszcze dobrze nazwać swoich odczuć, bagatelizuje objawy albo nie chce martwić dorosłych. Tymczasem to właśnie od tego, jak szybko taki sygnał zostanie zauwa...

    24 marca 2026

    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD
    Wczesne objawy nowotworów u dzieci łatwo przeoczyć. Historie Julki i Miłosza pokazują, dlaczego czas ma znaczenie

    Pozornie niegroźny uraz, ból po zabawie, zmęczenie czy brak apetytu – w większości przypadków takie objawy u dzieci nie oznaczają poważnej choroby. Problem pojawia się wtedy, gdy utrzymują się dłużej, nawracają albo nie ustępują mimo leczenia. Z badania społecznego przep...

    19 lutego 2026

    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD
    Nowe badanie ujawnia lukę w rozmowach o zdrowiu dzieci. Rusza czwarta edycja kampanii (P)okaż Serce

    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie rusza z czwartą edycją kampanii społecznej (P)okaż Serce. Celem jest edukacja na temat wczesnych objawów nowotworów dziecięcych. Tegoroczna edycja kampanii opiera się na ...

    9 lutego 2026

    Powered by