„Nie jesteś sam” – trwa Miesiąc Świadomości Mięsaków. Eksperci Instytutu Matki i Dziecka apelują o onkoczujność u dzieci
    „Nie jesteś sam” – trwa Miesiąc Świadomości Mięsaków. Eksperci Instytutu Matki i Dziecka apelują o onkoczujność u dzieci
    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD

    „Nie jesteś sam” – trwa Miesiąc Świadomości Mięsaków. Eksperci Instytutu Matki i Dziecka apelują o onkoczujność u dzieci

    13 lipca 2026

    Ból nogi po zabawie, opuchnięty mięsień, objawy przypominające uraz lub stan zapalny – w większości przypadków takie dolegliwości u dzieci nie oznaczają poważnej choroby. Niepokój powinien pojawić się wtedy, gdy utrzymują się dłużej, nawracają albo nie ustępują mimo leczenia W lipcu, w ramach Międzynarodowego Miesiąca Świadomości Mięsaków, Instytut Matki i Dziecka wraz ze Stowarzyszeniem Pomocy Chorym na Mięsaki i Czerniaki SARCOMA przypominają, że onkoczujność nie oznacza paniki. To uważność – szczególnie wtedy, gdy objawy nie pasują do typowego urazu.

    Mięsaki to rzadka, ale bardzo zróżnicowana grupa nowotworów złośliwych wywodzących się z tkanki kostnej i miękkiej. U dorosłych stanowią około 1 proc. wszystkich zachorowań onkologicznych. U dzieci i młodzieży ich znaczenie jest jednak zdecydowanie większe – odpowiadają za około 10–12 proc. nowotworów wieku rozwojowego. W Polsce każdego roku diagnozę mięsaka słyszy od 110 do 120 dzieci.
    To właśnie ta różnica jest jednym z najważniejszych komunikatów tegorocznego Miesiąca Świadomości Mięsaków. Choroba, która u dorosłego występuje rzadko, u dziecka może pojawiać się częściej. Ma też inną biologię, inną dynamikę wzrostu i wymaga innego podejścia terapeutycznego.

    Gdy objawy wyglądają jak uraz

    Jednym z największych wyzwań w diagnostyce mięsaków jest ich niespecyficzny początek. Ból kończyny może zostać uznany za efekt aktywności fizycznej, przeciążenia, urazu albo tzw. bólów wzrostowych. Obrzęk bywa traktowany jak stan zapalny lub krwiak. Tymczasem w przypadku mięsaków kluczowe jest to, czy objawy ustępują, czy wracają, czy nasilają się w nocy oraz czy pojawia się ograniczenie ruchomości, guz lub pogorszenie ogólnego samopoczucia.
    Tak zaczęła się historia 13-letniej Leny. W grudniu 2025 roku dziewczynka zaczęła odczuwać ból ramienia. Pojawił się obrzęk mięśnia, a pierwsze podejrzenia dotyczyły urazu lub stanu zapalnego. Były maści, leki przeciwzapalne, fizjoterapia, masaże, badania laboratoryjne i antybiotyk, po którym objawy na pewien czas się wyciszyły. Kiedy ból stał się bardzo silny, Lena trafiła na SOR. RTG nie wykazał niepokojących zmian. Dopiero dalsza diagnostyka obrazowa pozwoliła wysunąć podejrzenie mięsaka Ewinga, które potwierdziła biopsja. Obecnie dziewczynka jest w trakcie leczenia chemią. W kolejnych etapach planowany jest zabieg resekcji łopatki z założeniem indywidualnej endoprotezy 3D, rehabilitacja oraz dalsze cykle chemioterapii.
    Rodzina Leny zwraca uwagę, że zanim pojawił się nasilony ból, występowały też inne objawy: osłabienie, senność i uczucie duszności. Same w sobie mogły wydawać się mało charakterystyczne. W połączeniu z narastającym bólem stały się jednak częścią szerszego obrazu choroby.
    Podobnie niejednoznacznie rozpoczęła się historia 7-letniego Marcela. Chłopiec pierwszy raz zaczął odczuwać ból nogi w lipcu 2025 roku. Po wykonaniu RTG rodzice usłyszeli, że nie dzieje się nic poważnego – prawdopodobnie to zwykłe naciągnięcie lub bóle wzrostowe. Objawy wróciły w październiku, ale były chwilowe. Dopiero w lutym 2026 roku ból pojawił się ponownie i tym razem był bardzo silny. Kolejny RTG wykazał, że z nogą dzieje się coś niepokojącego. Tego samego dnia Marcel otrzymał skierowanie do Instytutu Matki i Dziecka. Biopsja potwierdziła mięsaka Ewinga. Chłopiec ma już wszczepiony port i obecnie otrzymuje chemioterapię. Kolejne etapy leczenia są przed nim.
    – W onkologii dziecięcej czas jest naszym najcenniejszym zasobem. Mięsaki u najmłodszych rozwijają się niezwykle dynamicznie, dlatego tak ważna jest onkoczujność rodziców i lekarzy pierwszego kontaktu. Jeśli ból nogi czy ręki nie mija po leczeniu objawowym, nie czekajmy – wykonajmy RTG lub USG. Rozpoznanie guza, gdy jest on mniejszy niż piłeczka do golfa, radykalnie zmienia rokowania i pozwala nam na zastosowanie nowoczesnych technik oszczędzających zamiast amputacji. Naszym celem jest nie tylko wyleczenie dziecka, ale zapewnienie mu pełnej sprawności w przyszłości – mówi prof. Anna Raciborska, kierownik Kliniki Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD.

    Objawy, których nie warto lekceważyć

    Eksperci podkreślają, że onkoczujność nie oznacza zakładania najgorszego scenariusza przy każdym bólu ręki czy nogi. Oznacza jednak, że nie należy kończyć diagnostyki wtedy, gdy objawy utrzymują się mimo leczenia, nawracają lub nie pasują do typowego przebiegu choroby.
    Szczególnej uwagi wymagają:
    · ból kości lub tkanek miękkich utrzymujący się powyżej 2-3 tygodni,
    · ból nasilający się nocą albo nieustępujący po odpoczynku,
    · wyczuwalny guz, obrzęk lub pogrubienie tkanek,
    · ograniczenie ruchomości kończyny,
    · złamanie niewspółmierne do siły urazu,
    · gorączka bez jasnej przyczyny, spadek masy ciała, apatia lub osłabienie.
    W przypadku takich objawów warto wykonać podstawowe badania obrazowe, m.in. RTG lub USG, a przy utrzymujących się podejrzeniach skierować dziecko do ośrodka mającego doświadczenie w diagnostyce i leczeniu nowotworów wieku rozwojowego, takiego jak Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Instytutu Matki i Dziecka.

    U dzieci leczenie oznacza także myślenie o dorosłym życiu

    Mięsaki są grupą niezwykle zróżnicowaną biologicznie – obecnie wyróżnia się ponad 100 ich podtypów. U dzieci i młodzieży najczęściej rozpoznaje się m.in. mięśniakomięsaka prążkowanokomórkowego, kostniakomięsaka oraz mięsaka Ewinga. Choć guzy te mogą rozwijać się bardzo dynamicznie, leczenie prowadzone w ośrodkach referencyjnych daje wielu pacjentom szansę nie tylko na wyleczenie, ale także na zachowanie sprawności.
    To jedna z najważniejszych różnic między leczeniem dzieci i dorosłych. W onkologii dziecięcej terapia musi uwzględniać fakt, że pacjent nadal rośnie, rozwija się, uczy i buduje swoją przyszłą samodzielność. Dlatego decyzje terapeutyczne podejmowane są nie tylko z myślą o usunięciu nowotworu, ale również o funkcjonowaniu dziecka po zakończeniu leczenia – jego sprawności, możliwości powrotu do szkoły, aktywności fizycznej i jakości życia.
    W przypadku guzów kości i tkanek miękkich szczególne znaczenie mają operacje oszczędzające. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom chirurgicznym u wielu pacjentów można uniknąć amputacji, a zastosowanie zaawansowanych endoprotez pozwala zachować funkcję kończyny i dostosowywać leczenie do wzrostu dziecka.
    – Leczenie mięsaka nie kończy się na sali operacyjnej czy ostatniej dawce chemioterapii. To długofalowy proces, w którym rehabilitacja odgrywa rolę niemal równorzędną z samym leczeniem onkologicznym. W naszej klinice staramy się, aby dzieci jak najszybciej wracały do aktywności, co jest możliwe dzięki stosowaniu nowoczesnych endoprotez rosnących wraz z dzieckiem oraz zabiegom rekonstrukcyjnym – mówi dr Bartosz Pachuta z Kliniki Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD.

    „Nie jesteś sam” – diagnoza dotyczy całej rodziny

    Tegoroczny Miesiąc Świadomości Mięsaków odbywa się pod hasłem „Nie jesteś sam”. Instytut Matki i Dziecka wraz ze Stowarzyszeniem Pomocy Chorym na Mięsaki i Czerniaki SARCOMA zwraca uwagę nie tylko na objawy i diagnostykę, ale także na potrzebę wsparcia pacjentów oraz ich bliskich.
    Diagnoza nowotworu u dziecka zmienia codzienność całej rodziny. Leczenie wyznacza rytm kolejnych tygodni i miesięcy, wpływa na życie rodzeństwa, pracę rodziców, szkołę, relacje i poczucie bezpieczeństwa. Dlatego obok leczenia onkologicznego tak ważne jest wsparcie psychologiczne, rehabilitacyjne, edukacyjne i społeczne.
    – Każdego roku ponad tysiąc rodzin w Polsce słyszy diagnozę nowotworu u dziecka. Chcemy, aby tegoroczne hasło „Nie jesteś sam” wybrzmiało z całą mocą. Pacjent onkologiczny i jego bliscy nie mogą czuć się osamotnieni w trakcie leczenia. Za każdym sukcesem terapeutycznym stoi sztab profesjonalistów – od lekarzy po psychoonkologów i fizjoterapeutów – ale także solidarne społeczeństwo, które dzięki akcjom takim jak “Nie jesteś sam”, coraz lepiej rozumie potrzeby osób z tą rzadką chorobą – podkreśla prof. Anna Raciborska.

    Dlaczego ośrodek referencyjny ma znaczenie?

    Leczenie mięsaków jest procesem złożonym i wielodyscyplinarnym. Wymaga współpracy onkologa, chirurga onkologa, radioterapeuty, radiologa, patomorfologa, rehabilitanta, psychoonkologa i zespołu pielęgniarskiego. Kluczowe znaczenie ma także właściwe zaplanowanie biopsji oraz całej ścieżki terapeutycznej – od diagnostyki, przez chemioterapię, leczenie chirurgiczne, radioterapię, aż po rehabilitację i dalszą opiekę.
    Dlatego pacjenci z podejrzeniem mięsaka powinni trafiać do ośrodków referencyjnych, które mają doświadczenie w leczeniu nowotworów wieku rozwojowego. Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży Instytutu Matki i Dziecka jest najstarszą w Polsce wysokospecjalistyczną kliniką onkologiczną dla dzieci i młodzieży. Prowadzi pełną diagnostykę i kompleksowe leczenie nowotworów u pacjentów od okresu płodowego do 25. roku życia z całego kraju.
    W przypadku mięsaków szybka reakcja może zmienić przebieg leczenia. Skrócić drogę do diagnozy, zwiększyć szanse na skuteczną terapię i ograniczyć jej konsekwencje. Dlatego eksperci przypominają: nie każdy ból jest objawem nowotworu, ale każdy ból, który trwa zbyt długo, nawraca lub nie ustępuje mimo leczenia, wymaga pogłębionej diagnostyki.

    Klinika Onkologii i Chirurgii Dzieci i Młodzieży Instytutu Matki i Dziecka (IMiD)

    Najstarsza w Polsce, wysokospecjalistyczna Klinika onkologiczna dla dzieci i młodzieży zlokalizowana w Warszawie. Interdyscyplinarny, doświadczony zespół Kliniki prowadzi pełną diagnostykę i kompleksowe leczenie nowotworów u dzieci od okresu płodowego do 25. roku życia z całego kraju. Specjalizuje się w zakresie leczenia guzów litych poza ośrodkowym układem nerwowym oraz histiocytoz. Klinika jest ośrodkiem referencyjnym w leczeniu oszczędzającym, umożliwiającym uratowanie kończyny choremu dziecku. Do 2024 r. wykonano ponad 1200 zabiegów wszczepiania endoprotez u dzieci, także tych wydłużanych mechanicznie lub w wyniku działania pola elektromagnetycznego. Najmłodszy pacjent, u którego wykonano taki zabieg miał 8 miesięcy. Zespół Kliniki prowadzi także działalność naukową – m.in. niekomercyjne badania kliniczne dot. leczenia guzów litych u dzieci. Więcej informacji na temat działalności kliniki znajduje się na stronie internetowej: https://imid.med.pl/pl/klinika-onkologii

    Prof. dr hab. n. med. Anna Raciborska

    Specjalistka pediatrii, onkologii i hematologii dziecięcej. Jest absolwentką II Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie (obecnie Warszawski Uniwersytet Medyczny), a także absolwentką wydziału Rehabilitacji Ruchowej Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. Laureatka #ShEO Awards 2024 w kategorii „Nadzieja w medycynie” oraz nagrody Wizjonerzy – Reformatorzy Zdrowia 2025 przyznawanej przez WPROST i NewsMed w kategorii Omnia Pro Infirmis: Wszystko dla Chorych. Od 2003 jest związana z Instytutem Matki i Dziecka w Warszawie, gdzie od 2017 pełni funkcję kierownika Kliniki Onkologii i Chirurgii Onkologicznej, a także członka Rady Naukowej IMiD. Jednym z głównych celów jej pracy zawodowej jest poprawa wyników leczenia pierwotnych nowotworów kości oraz chorób z kręgu histiocytoz. Anna Raciborska jest otwartą i łamiącą stereotypy lekarką, a onkologia dziecięca jest jej pasją. W swojej pracy łączy doświadczenie dynamicznej i rzeczowej specjalistki z empatią kobiety i matki.

    Dr n. med. Bartosz Pachuta

    Jest specjalistą ortopedii i traumatologii narządu ruchu, ukończył Akademię Medyczną w Lublinie 2002 r. W Klinice Onkologii i Chirurgii Onkologicznej specjalizuje się w leczeniu zmian nowotworów narządu ruchu. Jego pasją jest ustawiczne ulepszanie swoich zdolności w operacjach oszczędzających kończyn z użyciem endoprotez oraz innych nowoczesnych metod leczenia operacyjnego nowotworów narządu ruchu.

    Załączniki

    Pobierz wszystkie

    AR_2026.07.07_„Nie jesteś sam” – Miesiąc Świadomości Mięsaków.docx

    docx |2,39 MB

    Pobierz
    Powiązane artykuły
    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD
    Międzynarodowy Dzień Badań Klinicznych: rozwój onkologii dziecięcej wymaga współpracy wielu środowisk

    Dziś, w krajach wysokorozwiniętych, przeżywalność dzieci z chorobami nowotworowymi sięga około 80-85 proc., jednak część pacjentów nadal ma ograniczony dostęp do nowoczesnych terapii. Postęp w leczeniu nowotworów wieku dziecięcego nie byłby możliwy bez badań klinicznych ...

    19 maja 2026

    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD
    Ta sama choroba, inna terapia. Dlaczego dzieci nie leczy się jak dorosłych?

    To, że choroba nosi tę samą nazwę, nie oznacza jeszcze, że u dziecka i dorosłego ma ten sam przebieg i tak samo odpowiada na leczenie. W praktyce podobne rozpoznanie może wymagać zupełnie innego podejścia terapeutycznego. W przypadku dzieci ta różnica przekłada się bezpo...

    24 kwietnia 2026

    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD
    Dlaczego dzieci ukrywają ból przed rodzicami? Wyniki badania zaskakują

    Dziecko nie zawsze mówi od razu, że coś je boli. Nie dlatego, że nic mu nie jest, ale dlatego, że często nie umie jeszcze dobrze nazwać swoich odczuć, bagatelizuje objawy albo nie chce martwić dorosłych. Tymczasem to właśnie od tego, jak szybko taki sygnał zostanie zauwa...

    24 marca 2026

    Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży IMiD
    Wczesne objawy nowotworów u dzieci łatwo przeoczyć. Historie Julki i Miłosza pokazują, dlaczego czas ma znaczenie

    Pozornie niegroźny uraz, ból po zabawie, zmęczenie czy brak apetytu – w większości przypadków takie objawy u dzieci nie oznaczają poważnej choroby. Problem pojawia się wtedy, gdy utrzymują się dłużej, nawracają albo nie ustępują mimo leczenia. Z badania społecznego przep...

    19 lutego 2026

    Powered by